100 món muối, một bản đồ Việt Nam, và người nghệ nhân đằng sau Bếp Cội

Cơm muối — bữa ăn giản dị nhất, mà sâu nhất

Người Việt có câu "cơm muối" để nói về sự giản dị, về những ngày khó, về tình nghĩa vợ chồng bền bỉ qua gian khổ. Nhưng ít ai ngờ rằng từ hạt muối tưởng chừng đơn sơ ấy, ẩm thực Việt Nam đã sinh ra cả một thế giới hương vị — phong phú đến mức có thể lấp đầy cả một tấm bản đồ hình chữ S.

Sáng 23/4, nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh cùng con gái — ThS. Nguyễn Hồ Tiếu Anh — đã trưng bày 100 món muối truyền thống tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, TP.HCM, trong khuôn khổ chương trình "Cơm muối và Áo dài Việt" do Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực Việt Nam (chi nhánh phía Nam) tổ chức. Bộ sưu tập được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục "100 món muối — giữ hồn di sản Việt".

100 món, 100 câu chuyện vùng miền

Bàn tiệc dài 5 mét, xếp thành hình bản đồ Việt Nam. Mỗi vị trí trên bản đồ là một loại muối, một loại mắm — đại diện cho một vùng đất, một cách nêm, một ký ức.

100 món được chia thành nhiều nhóm: muối chấm, muối gia vị, muối thịt, muối hải sản, muối hoa quả, dưa muối, mắm muối. Từ muối cam thảo thanh tao của miền Bắc đến những loại mắm đậm đà của miền Tây — tất cả nằm trên cùng một bàn, kể cùng một câu chuyện: người Việt đã biết dùng vị mặn của biển để giữ lại hương vị của đất.

Nghệ nhân Thiếu Anh chia sẻ rằng bà mất một tháng để lên ý tưởng, chuẩn bị nguyên liệu và trình bày. Với bà, mỗi món muối không chỉ là gia vị — mà là ký ức của cả một dòng chảy thế hệ.

Bếp Cội tự hào vì đây là người nghệ nhân của mình

Tại Bếp Cội, chúng tôi không bất ngờ khi chứng kiến kỷ lục này. Bởi chúng tôi được chứng kiến sự tỉ mỉ ấy mỗi ngày — trong từng món ăn gia đình mà nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh nấu cho Bếp Cội.

Cô Thiếu Anh, 76 tuổi, là chuyên gia ẩm thực với hơn ba mươi năm kinh nghiệm, đặc biệt về món Huế. Cô không chỉ nấu ăn — cô giữ lại cách nêm của thế hệ trước, cách kho nhỏ lửa, cách nếm đi nếm lại cho đến khi vừa miệng. Đó là tiêu chuẩn mà cô mang vào từng món nấu sẵn của Bếp Cội: phải giống vị nhà.

Kỷ lục 100 món muối là minh chứng cho điều chúng tôi luôn tin: ẩm thực Việt Nam không cần phô trương để vĩ đại. Nó vĩ đại ở sự giản dị, ở chiều sâu, ở những người như cô Thiếu Anh — lặng lẽ giữ lửa mỗi ngày.

Muối giữ vị, Bếp Cội giữ hồn

Muối từ xa xưa đã là cách người Việt bảo quản thực phẩm khi chưa có tủ lạnh, chưa có công nghệ. Nhưng hơn cả bảo quản, muối giữ lại hương vị — biến cái tươi thành cái lâu bền, biến nguyên liệu thành di sản.

Bếp Cội cũng đang làm điều tương tự. Chúng tôi giữ lại những món ăn gia đình Việt — canh, kho, rim, xào — nấu bằng tay, nêm bằng kinh nghiệm, đóng gói cẩn thận để bạn mang về bàn ăn mỗi ngày. Không phải đồ ăn nhanh. Không phải nhà hàng. Chỉ là bữa cơm nhà — được nấu bởi đôi tay của một nghệ nhân vừa xác lập kỷ lục ẩm thực Việt Nam.

Ghé Bếp Cội tại Genshai

Nếu 100 món muối khiến bạn nhớ nhà, nhớ bữa cơm mẹ nấu — thì Bếp Cội ở đây, tại các cửa hàng Genshai trên khắp TP.HCM, để mang bữa cơm đó trở lại bàn ăn của bạn.

Bếp Cội — Về nhà, ăn cơm.